تبلیغات
سه گانه - مطالب بهمن 1390
 
دوشنبه 17 بهمن 1390 :: نویسنده : اشکان نورالدینی (مالک)
چون حجم زیاده همگی در ادامه مطلب


ادامه مطلب


نوع مطلب : تصاویر، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 10 بهمن 1390 :: نویسنده : علی احمدی

باستان شناسان مصری در حفاری نزدیک کانال سوئز بقایای قلعه ای را کشف کردند که به نظر می آید بزرگترین منطقه نظامی در دلتای شرقی باشد.
این بقایا پی یک شهرک نظامی را آشکار کرد که در ۱۵ کیلومتری شمالی ترین نقطه قنطارای غربی قرار دارد. مساحت این شهرک در حدود ۳۸۰ در ۶۲۵ متر است و دارای دیواری به دور خود به عرض ۱۳ متر است.

منطقه دفنا که این شهرک در آن کشف شده است، از قدیم به عنوان یک پایگاه مرزی استراتژیک در برابر دشمنان مصری شناخته می شد. رامسس دوم در قرن ۱۳ قبل از میلاد این منطقه را برای برپایی قلعه نظامی انتخاب کرد. پادشاه دیگری بعد از او به نام Psammetichus I پادگانی با سربازهای خارجی تاسیس کردن تا از مرزهای شرقی مصر دربرابر مهاجمان حفاظت کند.

با توجه به شواهد به نظر می آید پادگان کشف شده در رابطه با پادگانی باشد که در بالا ذکر شد و توسط Psammetichus I ساخته شده.
یکی از استحکامات در مسیر «راه های هروس»، که یک کانال ارتشی و تجارتی باستانی می باشد و مصر را به دنیای شرق وصل کرده و دافنایی نام دارد، توسط هرودت مورخ یونانی نام برده شده و از آن به عنوان محل نگهبانی در دوره Psammetichus I در برابر مهاجمین عرب و آشوری یاد شده.

اولین حفاری مربوط به این پادگان در سال ۱۸۸۶ توسط مصرشناس انگلیسی فلیندرز پتری انجام شد و این محل به عنوان کمپی برای سربازان یونانی اجیر شده توسط Psammetichus I شناخته شد پس از آن این محل در طول سالیان توسط باد دچار فرسودگی شد و به زمینی هموار تبدیل گردید و برای سالها متوقف ماند.
اسپنسر از اعضای موزه بریتانیا که کتابهای زیادی درباره مصر نوشته می گوید: ما در این منطقه به دنبال کشف ارتباطاتی میان مصر و یونان باستان هستیم .

در این حفاری تعداد بسیار زیادی ظروف سفالی به دست آمد که بعضی ساخت محلی و بعضی دیگر وارداتی هستند. بشقاب سفیدی با خط هیروگلیف، ظروف سرامیک قرمز و مشکی تزیین شده، سنگهایی که بعنوان سمباده استفاده می شده است و چیزهای دیگری که نشانگر حجم بالایی از فعالیت تجاری میان مصری باستان، شرق نزدیک و یونان بوده است.

علاوه بر این پیکان های کشف شده از زیر شن صحرا این ایده که منطقه هدف نظامی داشته است را تقویت می کند. مهمتر از همه یک معبد ساخته شده از خشت یافت شد که دارای سه تالار بود و تعدادی انبار ذخیره مهمات در اطراف آن ساخته شده بود.
حفاری در این منطقه تا سال ۲۰۱۰ ادامه خواهد یافت.





نوع مطلب : تاریخی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 10 بهمن 1390 :: نویسنده : علی احمدی

پولینزی- آتلانتیس

اکنون که به دورة تاریخی ملل متمدن نزدیک می‌شویم، باید یادآور شویم که نه تنها از لحاظ ناچاری تنها به ذکر یک قسمت از هر فرهنگ مورد بحث می‌پردازیم، بلکه اساساً موضوع بحث ما عدة کمی از مدنیتهایی است که ممکن است در زمانی بر روی کرة زمین وجود پیدا کرده باشد. ما هرگز نمی‌توانیم این همه داستانهایی را که در طول دوران تاریخ پیوسته ذکر آنها بر زبانها بوده و حکایت از تمدنهایی دارد که روزی در اوج شکوه بوده و ناگهان به واسطة آفات طبیعی یا جنگها از میان رفته و هیچ اثری برجای نگذاشته، نشنیده انگاریم؛ آنچه با کاوشهای تازه از جزیرة کرت و سومر و یوکاتان به دست آمده و تمدنها و فرهنگهایی را در این سرزمینها نشان داده، خود، دلیل است بر آنکه احتمال قطعی دارد که افسانه‌ها مشتمل بر مقدار زیادی حقایق باشد.

اقیانوس کبیر لااقل خرابه‌های یکی از چنین تمدنهای گم‌شده را دربردارد. مجسمه‌های تناور جزیرة ایستر، داستانهایی که راویان جزایر پولینزی از ملل نیرومند و جنگاور جزایر ساموآ و تاهیتی نقل می‌کنند، و نیز مهارت هنری و حساسیت شاعرانة مردم کنونی این کشورها، همه دلیل روشنی است که شکوه و عظمت کهنی در این نقاط بوده و از بین رفته، و بخوبی آشکار می‌سازد که مردم این سرزمینها از آن کسانی نیستند که تازه‌پا به دایرة فرهنگ و تمدن می‌گذارند، بلکه از آن دسته هستند که به اوج تعالی رسیده و اینک مراحل تنزل را می‌پیمایند. از طرف ‌ دیگر، در اقیانوس اطلس، میان جزیرة ایسلند و قطب جنوب یک برجستگی عمق اقیانوس دلیل تازه‌ای است که افسانة قدیمی و جذاب افلاطون را تأیید می‌کند؛ مطابق این افسانه، سابق براین، جزیرة بزرگ یا تقریباً قاره‌ای میان اروپا و آسیا وجود داشته و براثر حوادث ارضی به زیر آب فرورفته است. شلیمان، که در واقع زنده‌کنندة شهر ترواست، عقیده دارد که این قاره یا آتلانتیس حلقة اتصال میان دو فرهنگ اروپا و یوکاتان بوده و مصر تمدن خود را از همین آتلانتیس اخذ کرده؛ از کجا معلوم که امریکا، خود، همین آتلانتیس نباشد که در عصر حجر جدید با مدنیتهای افریقایی و اروپایی ارتباط داشته است. ممکن است هر چه امروز دست بشر به آن می‌رسد و نام اکتشاف پیدا می‌کند، تجدید اکتشافی از عصرهای گذشته باشد.

بدون شک می‌توان، همان طور که ارسطو عقیده داشته، چنین پنداشت که جهان مدنیتهای فراوان دیده و به بسیاری از مخترعات و اسباب تجمل دست یافته و پس از آن، در نتیجة ویرانی، یاد آن خاطره‌ها محو شده است. چنانکه بیکن می‌گوید: تاریخ همچون تخته پارة کشتی است که بر روی گردابی شناور است، و آنچه از آن تباه شده و از میان رفته بیش از آن است که بر جای مانده؛ تنها مایة تسلی خاطر ما آن است که بگوییم همان طور که لازم است فرد بشری بسیاری از چیزها را که با آنها تصادف می‌کند به دست فراموشی سپارد تا خردش زایل نشود، همان طور هم نوع بشر از میراث سرشار آزمایشهای فرهنگی خود آنچه را درخشنده‌تر و نیرومندتر یا بهتر قابل ثبت و تدوین بوده به خاطر نگاه داشته است. این میراث بشری را، اگر ده یک آنچه هم اکنون هست می‌بود، یک نفر انسان نمی‌توانست بتمامی اخذ کند و به خاطر بسپارد. با وجود این، خواهیم دید که داستان انسان به اندازة کافی کامل است.





نوع مطلب : تاریخی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 10 بهمن 1390 :: نویسنده : علی احمدی

معمولا تصور می شود بهترین راه پرهیز از جانبداری در تاریخ این است که از مورخان بخواهیم هنگام بررسی شواهد برای یافتن پاسخ پرسش های خود، بی طرف و مستقل بمانند. ولی از آنجایی که استقلال و بی طرفی را نمی توان تضمین کرد، به نظر من بهترین روش پای بندی آگاهانه سفت و سخت به عقلانیت در نوشته های تاریخی است. این پای بندی عبارت است از جست و جوی آگاهانه شواهد ناسازگار با فرضیه مرجّح [(ترجیح داده شده)]، پیش از دفاع کردن از درستی آن فرضیه.

 





نوع مطلب : تاریخی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 10 بهمن 1390 :: نویسنده : علی احمدی

Ancient Egypt 91 Tarikhema.ir  عهد قدیم و امپراطوری باستانی مصر | تاریخ ما Tarikhema.ir

حدود بیست و نه قرن پیش از میلاد مسیح (۲۹۰۰ سال پیش از میلاد مسیح) سومین سلسلۀ مصر[۱] که خاستگاه آن بنا به مستندات تاریخی در ممفیس[۲] واقع در مصر سفلا بود شکل گرفت ودارای نظام دیوانی ، قضایی، سپاه و نظام تولید و اقتصاد شد و به همین دلیل و براساس همین مستندات تاریخی ، برتری تاریخی یا به سخن دیگر اولویت به مصر سفلا تعلق گرفت . کرونیست ها آغاز امپراطوری باستانی مصر را با آغاز زمام داری این سلسله می دانند. همزمان با تأسیس این سلسله، سلسله یا حکومتی معارض و مخالف آن نبوده است و یا حداقل در منابع تاریخی از آن نام برده نشده است.

نخستین پادشاه این سلسله «زوزر»[۳] نام داشت که بنای کهن ترین اهرام پله دار[۴] یعنی «هرم ساکارا»[۵] را به وی نسبت داده اند و پس از آن سلسلۀ چهارم[۶] زمام دارشد .مهمترین فراعنۀ این سلسله خئوپس (کئوپس)[۷] ، خفرن (سنفرو، خفو،خفرو)[۸] و میکرینوس [۹]، بنیانگذاران یا به سخن دیگر طراحان و سفارش دهندگان اهرام با عظمت«جیزه»[۱۰] در نزدیکی ممفیس می باشد. هم اکنون پرداختن به چگونگی ساخته شدن این هرم ها ،چگونگی تأمین مصالح ساختمانی و انتقال آنها به مصر و سرانجام به ممفیس، نوع معماری و شیوۀ ساختنه شدن و آرایش اندرون آن سخن گفتن بی فایده است .

Ancient Egypt Pyramids Tarikhema.ir  300x241 عهد قدیم و امپراطوری باستانی مصر | تاریخ ما Tarikhema.irاهرام مصر باستان – شاهکار معماری جهان

مصریان به این ترتیب با روی کار آمدن سلسۀ چهارم به استخراج معادن مس ،برخی ازسنگ ها ازجمله فیروزه پرداختند.این روند دردورۀ زمام داری سلسلۀ پنجم[۱۱] با اندکی تحول وگسترش دنبال شد ومصریان که ازآن زمان نیز ثروتمند بودند، ثروتمند تر شدند تاریخ مصر نشان می دهد که عظمت اهرام ثلاثۀ مصر می رساند که فراعنه و مردم دارای چه زندگی مرفه و پیشرفته ای بوده اند. مصریان لباسهای گران قیمت می پوشیدند و دارای خانه های زیبا ومحکم بودند .معابد و تأسیسات عمومی پیشرفته وازغنای مالی و اندوخته ها برخورداربودند ودرسایۀ این رفاه وامکانات فوق العاده، امنیت وآسایش نیز به طورکامل درسرتاسرمصر حاکم بود.

باطلوع سلسلۀ ششم[۱۲] مصرکشتیرانی دردریای سرخ ورود نیل گسترش یافت وکشتی های مصریان به مسافات دور می رفته وپیوند های تجاری و مبادلات کالا با سرزمین های دور ونزدیک داشته اند. درهمین مقطع زمانی کشتی های عظیم وغول پیکری به آب انداخته شده که مملو ازسربازان بودند که با هدف کسب غنائم به سرزمین های دیگر رفته ودر سواحل دیگر لنگرمی انداخته اند. این کشتی ها درطول و یا درمسیر رود پرآب نیل از آبشارها گذشته وپس از غارت اموال ودستبردهایی که درمسیر راهشان که دردریا و چه درخشکی انجام می دادند، با غنائم بسیار واموال وکالاهای فراوان به جایگاه اولیه شان باز می گشتند .به این ترتیب باید گفت که این عمل را نباید صرفاً راهزنی یا سرقت دریایی دانست، بلکه بیشتر به معنای پیشرفت مصریان و گرایش آنها به گسترش قلمرو امپراطوری سلسلۀ ششم بوده است. بدیهی است که این سیاست متوقف نشد، بلکه استمرار یافت.بدیهی است که قلمرو قدرت واختیارات پادشاه (فرعون)به طور مستمردرحال افزایش بوده است.

سلسله مراتب [۱۳] در دستگاه ها ی دولتی ، سازمان های دولتی ، نیروهای نظامی و اولویت مقام ها در بین وزیران ، پیشکاران ، فرمانداران ، قضات و دبیران بطور کامل و دقیق رعایت می شد ، بدیهی است که در چنین شرایطی شمار عوامل اجرایی کشوری و نیروها ی لشکری زیاد بود و در کنار آنها روحانیون که از قدرت و احترام فراوان بهره مند بودند و پایین تر از آنها انبوه عظیم مردم، یعنی پیشه وران ،کشاورزان و دامپروران که جمعیتی انبوه ، ولی تیره بخت و زیردست و فاقد هرگونه حقوق شهروندی و اجتماعی و سیاسی بودند ، زندگی می کردند. درواقع این گروه آخر بیشترین و سنگین ترین بار جامعه ودربارو دیوانیان را به دوش می کشید . زندگی مردم در مصر از هم اکنون حالت طبقاتی پیدا کرده بود و معاش اقشار متوسط و نیز تهی دست جامعه از راه شکار، صیدماهی، کشاورزی و گله داری تأمین می شد. جانوران گوناگون بیش از آنچه امروز در مصر وجود دارد در آن زندگی می کرده اند. اسب آبی، نوعی غزال معروف به آهوی مصری ، گاو وحشی و … شکار حیوانات و صید ماهی به وسیلۀ نیز خمیده و کمانی شکلی که از چوب های سخت مقاوم و دیرشکن و در عین حال سنگین تهیه می شد ، صورت می گرفت. مصریان برای شکار جانوران سلاح ها و ابزار مناسب شکار آنگونه جانوران به کار می برده اند. چنگک، تور، تیروکمان و پیکان از سلاح های مؤثر و ابزار مقام مصریان برای شکار بوده است.درزمینۀ دامپروری، پرورش اکثر چهارپایان چون خر، گاو، خوک، بز، گوسفند و… معمول بود. مصریان به عنوان پرورش دهندگان اسب شهرت ندارند.اسبان سومری که اسبان آشوری که بعدها به نام واقعی شان اسبان عربی در منابع معرفی شده اند، جزو اقلام صادرات سومر ودیگر کشورهای بین النهرین به مصر بوده است.

در زمینۀ کشت وزرع ، کشت گندم، جو و پرورش درخت مو وانواع سبزی ها رواج داشت.مصریان پرورش مو را از فنیقی ها یادگرفته و داشتن تاکستان بین یونان و فنیقیه مشرک است. مصریان هرگز تاکستان های خوب نداشته و در صدر انگور، کشمش و دیگر فرآورده های این محصول شهرتی در جهان نداشته اند. مصریان برای کشاورزی و به هنگام بذرافشانی ، زمین موردنظر را با خیش های چوبی شخم می زدند و گندم و جو را با داس ها سنگی و مسی درو می کردند و خوراک بیشتر مردم غلات، حبوبات و انواع سبزیجات و ماهی بود.

منابع تاریخی و به ویژه آثارکرونیست های سریانی و مورخان یونانی تأکید می کنند که مصریان کمتر نیاز به لباس های گرم و زمستانی داشته اند. در نتیجۀ گرمای فوق العادۀ هوا، مردم پوشاک سبک و ساده ای که ازنخ تهیه شده بود برتن می کردند. به هنگام بروز گرمای طاقت فرسا معمولاً نیم تنه ای کوتاه به اصطلاح لنگ مانند که از پارچۀ نخی و به سخن دیگر کرباس سفید یا روشن بود به کمتر می بسته اندو کفش های روباز به پا می کرده اند . مردها سر خود را می تراشیدند . هرودت وقتی در جبهه های جنگ سربازان مصری را با سپاهیان هخامنشی مقایسه می کند ، از قول ناظران گفته است که تشخیص سربازان مصری از پارسی آسان بود، سربازان مصری دارای موی کوتاه و یا سرتراشیده و عمدتاً تیره رنگ و پارسیان دارای موهای مجعد، بلند قامت و چالاک بوده اند.

زنان مصری فوق العاده زیبا بوده اند. استفاده از لوازم زینتی و حمل فلزات گرانبها و زیبا ویژۀ ثروتمندان و طبقات مرفه و درباریان و دیوانیان و خانواده های صاحبمنصبان لشکری و کشوری بوده است. حلقه، دستبند، گردن بند در میان مصریان رواج کامل داشته و برخی از مردان نیز از این گونه لوازم استفاده می کردند. کارگران، دهقانان و افراد فرودست جامعه به خاطر تنگدستی در کلبه های چوبی و حصیری یا گِلی که هیچ گونه وسیله و اسبابی برای آسایش نداشت و از هیچ نوع تجهیزاتی برخوردار نبود، زندگی می کرده اند. به این ترتیب نظام طبقاتی روزبروز ماهیت واقعی خود را بیشتر نمایان می ساخت.[۱۴] درباریان ، اشراف، اغنیا و بزرگان لشکری و کشوری در خانه هایشان از تختخواب، چهارپایه، صندوق و میزگرد استفاده می کرده اند.

پیشرفت در زمینه های هنری از جمله در قلمرو صنایع دستی در مصر باستان زیاد بوده است. مهمتر از همه صنعت پارچه بافی گزارش شده است . افزون بر این تهیۀ کفش، نجاری، زرگری و سنگتراشی نیز رواج قابل توجهی داشته است . تولیدات کارگاهی به صورگوناگون و تنوع فراوان نیز رواج و رونق قابل توجهی داشته است. مسافرت ها به وسیلۀ قایق، کشتی و چهارپایان و نیز تخت روان انجام می گرفته است. از میان همۀ هنرها تنها آثار قابل ملاحظه ای از معماری و بناهای مذهبی یا مقبره ها باقی است. از معابد مصریان آثار قابل توجهی باقی نمانده است. حال آنکه مقابر مصریان به میزان انبوه به صورت مقابر انفرادی گورهای دسته جمعی و اهرام به دست آمده است. مقابر خصوصی ، فردی و اشرافی نیز در کشفیات باستان شناسی شناسایی شده اند، این گونه مقابر به شکل سکوی برجسته ای است که زیر آن اطاقی تعبیه شده و تابوت چوبی یا سنگی حاوی جسد را در آن قرار می داده اند. مصریان از به کار بردن تابوت های فلزی کاملاً پرهیز می کرده اند.

اهرام مصریان و یا به اصطلاح مقابر هرمی از توده های عظیمی از سنگ های تراش که دارای اشکال هندسی بوده اند، بدون ملاط ساخته می شده و تعداد آنها که به دست آمده از هشتاد مقبره بیشتر نیست. گقتنی است که در معماری میسن[۱۵] نیز سنگ های عظیم را به وزن و حجم زیاد بدون ملاط بر روی هم گذاشته وساختمان های عظیم را به این ترتیب می ساخته اند. مقابر هرمی که هم اکنون از آن نام بردیم جملگی در مصر سفلا و در ناحیۀ ممفیس به دست آمده است. زیرا ممفیس مرکز قدرت مصر سفلا و محل زندگی اشراف و اغنیا بوده است. نمونۀ بارزی از این مقابر هرمی ، هرم خئوپس است که بلندترین هرم و ۱۳۸ متر ارتفاع دارد واین گمان که ساختن این بنا نتیجۀ زحمات طاقت فرسا و کار سنگین و تلاش فراوان کارگران، بردگان و اسیران جنگی برای ساختن این بناها که آرامگاه ابدی فراعنۀ مصر بوده و با گذشت هزاره ها و قرن ها همچنان استوار مانده است، انسان را دچار حیرت و شگقتی می کند. گفتنی است که تحلیل گران کماکان براین باورند که این اهرام زیرنظر مستقیم سه فرعون نامبرده(خئوپس، خفرن و میکرینوس[۱۶])؛ با طراحی و اجرای معماران و محاسبان برجسته به وسیلۀ همین کارگران، بردگان، اسیران که اکثر دارای تخصص بوده و هنرمندانی نیز در میان آنها بوده اند، ساخته و پرداخته شده است. از رموز و چگونگی پی ریزی این بناهای مقاوم و ضد زلزله و سایر حوادث هیچ کس تاکنون مطلع نشده است.

دربارۀ حجاری و پیکر تراشی نیز از روی تندیس های زیبا و عظیمی که از خفرن و پپی[۱۷] و همچنین مجسمه معروف «دبیر نشسته»[۱۸] در دست است، می توان به پیشرفته بودن و درجۀ کمال این هنر پی برد. اساس و منشأ خط مصریان، آنگونه که از نمونه های کهن کتابت و نشانه گذاری های مصریان برمی آید، ابتدا علائم و نشانه هایی برای بیان فکر و معنایی[۱۹] مخصوص بوده و از این علائم برای نشان دادن صداها و کلمات استفاده می شده است.

خط مصریان نیز مرحله ای به نام تصویر نگاری[۲۰] را پشت سر گذاشته است، بدین معنی که مصریان آنچه را که می خواستند بگویند، نخست ترسیم می کردند. این مرحله به مرحلۀ پیکتوگرافی یا خط ترسیمی معروف است، که سومریان نیز همین مرحله را و فنیقی ها نیز همانند آن را سپری کرده اند. برای ترسیم اشیاء و عناصر و کرات سماوی و هرچیز دیگر ، تصویر در آغاز معرف بیان و خواست مصریان بود، مثلاً برای گفتن و نمایاندن خورشید، ماهی، ماه، درخت، گاو، آب، آتس و… نخست به کشیدن تصویر آن اقدام می کردند که نشانه و نماد ثابتی در سرتاسر مصر بود. به تدریج خط هیروگلیف [۲۱] یا خط مقدس [۲۲] به وسیلۀ مصریان مورد استفاده قرار گرفت، هیروگلیف های مصریان که نمونه هایی از آن بر روی پاپیروس [۲۳] های مصر باستان به دست آمده و در موزه ها نگهداری می شود ، در آن علامت و رمز جای گزین تصویرنگاری یا نقاشی و ترسیم اشیاء، ابزارو… می شد. این مقدمۀ پی بردن به الفبای مصریان بود؛ با این علائم و رموز دیگر تنها خورشید ترسیم نمی شد، بلکه کاتب می توانست روز را بنویسد و برخی علائم چند معنی داشتند، مثلاً علامتی به شکل تبرهم به معنای پروردگار بوده است. این بدان جهت است که خدایان دارای اقتدار و نیروی فراتر از آدمیان بوده اند و به این دلیل تبر نشانۀ آن نیرومندی و قدرت به شمار می آورده است. کمتر مردمانی به اندازۀ مصریان در راه رسیدن به خطی کامل رنج برده اند. خطی که مصریان به مراحل نهایی آن است یافتند ،تنها به وسیلۀ کاهنان معابد که صلاحیت و نیاز آن را داشته اند، به کار برده می شد. دبیران مصری از کاهنان معابد شیوۀ نگارش و کاربرد خط را فرا گرفتند.

گفتنی است که در بابل قدیم نیز وضع به همین صورت بود و نظر به این که جامعه به وجود و فعال شدن طبقه ای به نام «دبیران» نیازمند بود ، گروهی که استعداد و شایستگی فراگیری خط و رموز دبیری را داشتند، به وسیلۀ کاهنان معابد بابلی تعلیم داده شده و طبقۀ دبیران را به وجود آوردند. مصریان بنابر عادتی که داشتند نه تنها از علوم و فنون و هنرهای پر رمز و راز آنان کسی آگاه نمی شد و یا به سخن دیگر به کسی یاد نمی دادند، بلکه حتی خط مصریان قدیم نیز در خارج از مصر شناخته نشد و انتشار نیافت، ولی به خاطر زیبایی علائم آن در تزیین بناها به کار می رفت و با نهایت دقت و ظرافت علائم بی شمار آن را برسنگ ها حکاکی و نقاشی می کردند. خط هیروگلیف پس از آنکه مصریان آن را به کمال رساندند ، به همراه آزادی شان از دست مصریان رفت یعنی خط و آزادی را باهم از دست دادند.

نخستین کسی که توانست خط هیروگلیف مصریان را به یونانی برگردانده و آن را بخواند، شامپولیون[۲۴] بود که با زحمات زیاد توانست نوشته های لوحۀ معروف یه «لوحۀ رشید» را که به خط هیروگلیف و یونانی بود بخواند- بدیهی است که به کمک خط و ترجمۀ یونانی آن توانست با هیروگلیف آشنا شود و به رموز آن، پی ببرد. شامپولیون در سال۱۸۳۱ میلادی پرده از این راز کهن برداشت. دومین خطی در که مصر باستان متداول و در مقایسه با خط هیروگلیف یا خط مقدس مصریان به مراتب آسان تربوده است،خط عامه یا «خط دموتیک» [۲۵] بوده است. در خط دموتیک هر صوت[۲۶] به صورت نشان یا علامت ویژهای مشخص و نمایش داده می شد . به روایتی این خط از محدودۀ طبقۀ دبیران نیز فراتر رفت ودر مدارس و مراکز علمی- فرهنگی مردم آن را فرا گرفتند. به خاطر محدود بودن علائم آن، نوشتن متون علمی چون فلسفه ، طبیعیات و متافیزیک و… با این خط ممکن ومیسر نبود.

مصریان درزمینۀ اعداد ، محاسبات و ریاضیات نیز از همان آغاز پیشرفته تر از بسیاری مردمان دیگر روی کرۀ زمین بوده اند. مردم مصر به جز علامت صفر ، از یک تا ده و از ده تا صد ، از صد تا هزار و از هزار تا ده هزار را می شناخته و محاسبه نیز می کرده اند.

تقویم نجومی مصریان که یونانیان نیز از آن شگفت زده شده اند بدین ترتیب بوده است که از طلوع تا غروب آفتاب را یک مقطع زمانی و از یک طلوع تا طلوع دیگر را به چند بخش و به روایتی از همان آغاز به بیست و چهار بخش تقسیم کرده اند. یک شبانه روز را در عدد سی ضرب کرده و یک ماه و دوازده برابر آن را یکسال می دانسته اند . در مبحثی دیگر گسترده تر به این مسائل و در رابطه با علوم عقلی – انسانی ، دینی ، تجربی و به ویژه پزشکی و هنر جراحی در قلمرو این دانش خواهیم پرداخت.

در دورۀ امپراطوری قدیم تغییر قابل ملاحظه ای دردیانت مصریان به وجود آمده است. صفت انحصاری فناناپذیر و جاودانه زیستن که ویژۀ فراعنۀ بود ، به خانواده های سلطنتی ، بزرگان و نجبا نیز رسید، منتها بقای روح و جاودانگی آن پس از مرگ در صورتی تحقق می یافت و عملی می شد که شخص (صاحب روح) در دورۀ زندگی دنیوی اش جانب عدالت و انصاف را رعایت کرده باشد. خدای دیگری نیز در این ایام در جمع خدایان بی شمار مصریان باستان راه یافت و به جمع آنان پیوست. این رب النوع با عظمت «رع»[۲۷] نام داشت . این رب النوع تجسم خورشید بود و ستایش آن رواج و رونق فوق العاده یافت و با بیشتر خدایان کهن و سنتی مصریان همطراز و برابر شناخته شد.

با روی کار آمدن سلسله های هفتم و هشتم ، قدرت فراعنه رو به کاهش نهاد و از مقام ومنزلت آنان بیش از گذشت کاسته گردید. فرمانداران ایالات همه به دنبال کسب خود مختاری و استقلال بودند و سرانجام قدرت را از دست زمام داران ممفیس گرفتند.

منشأ پادشاهان سلسله های نهم ودهم در تاریخ مصر باستان از «هراکلئوپولیس»[۲۸] بود.

این تحول عظیم شرایطی به وجود آورد که دیوانیان و روحانیان را به یک تجدیدنظرکلی در قلمرو قوانین ، معابد، نظام اداری، امور دیوانی و به ویژه اقتصاد و فرهنگ و اوضاع اجتماعی، واداشت.





نوع مطلب : تاریخی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 10 بهمن 1390 :: نویسنده : علی احمدی
perspolis 258 31 پیام تخت جمشید | تاریخ ما Tarikhema.ir

تخت جمشید در میان هزاران اثر تاریخی ایران، اثری بی‌همتاست. آثار دیگری هستند که ازنظر قدمت یا بزرگی یا ارزش هنری و معماری و یا دانش و نبوغی که در ساختشان به کار رفته، با تخت جمشید هم ردیف اند. اما شاید تخت جمشید تنها اثری است که همه اینها را یک جا دارد.

افزون بر این، تخت جمشید از حیطه یک اثر تاریخی فراتر رفته و دست کم در صد سال گذشته، نقش پررنگی در زندگی ایرانیان داشته است؛ تا آن جا که از وادی سیاست برکنار نمانده و گاه در مرکز کشاکش‌های سیاسی قرار گرفته است.

تخت جمشید و هویت نو ایرانی

در سده ۱۹ میلادی، آشنایی ایرانیان با تمدن جدید اروپا موجب شد که روشنفکران ایرانی به تدریج از اشکال کهن هویت جمعی در ایران (مبتنی بر مذهب، قومیت، خاستگاه ایلی وعشیره ای و از این قبیل) فاصله بگیرند و کوشش‌هایی را برای برپا کردن “ایران نو” با تکیه بر گفتمان جدید “هویت ملی ایرانی” صورت دهند. این گفتمان ابتدا در دوره مشروطه و سپس در دوره پهلوی اول (۱۳۲۰-۱۳۰۴خ) تکوین پیدا کرد.(۱)

 

Takht e Jamshid 258 پیام تخت جمشید | تاریخ ما Tarikhema.ir
دولت پهلوی با تعریفی که از هویت ملی ایرانی داشت، می کوشید تا با تکیه بر دو اصل “ایران گرایی” و “شاه پرستی” پایه های آن را محکم سازد و به مرزبندی با سایر اشکال هویتی اقدام کند. بنابراین، رجوع به تاریخ ایران باستان اهمیت بسیار پیدا کرد. زیرا در این دوره بود که ایرانیان بر محور نهاد پادشاهی حماسه ملی خود را رقم زدند و چنین پنداشته می شد که تمام افتخارات آن عصر در پرتو کفایت شاهانی چون کورش، داریوش، شاهپور، انوشیروان ودیگران به دست آمده است.کارگزاران دولت پهلوی اول، نیازمند نمودهای عینی بودند تا این شکوه و جلال را در چشم توده مردم بنشانند. از این جا بود که آثار پیش از اسلام مورد توجه قرار گرفت و خود پیداست که اهمیت تخت جمشید به مراتب بیش از هر اثری بود: همزمان با شکل گیری بزرگ ترین شاهنشاهی جهان باستان ساخته شده و نامش مترادف با نام بزرگ ترین شاهان تاریخ همچون داریوش کبیر و خشایارشا بود. به اندازه کافی بزرگ و شکوهمند بود و سند انکارناپذیری از سروری ایرانیان بر ۲۳ ملت جهان به شمار می رفت.دولت پهلوی از سال ۱۳۰۹ ارنست هرتسفلد، باستان شناس آلمانی را مأمور کاوش در تخت جمشید کرد که در آن زمان بخش‌های وسیعی از آن زیر خاک بود.(۲) این کاوش‌ها آن قدر برای دولت اهمیت داشتند که شخص رضاشاه  دو بار در سال های ۱۳۱۲ و ۱۳۱۶ از تخت جمشید دیدن کرد.(۳)در مرتبه دوم، عکس‌های شاه و ولیعهد در حالی که به دقت مشغول تماشای نقش برجسته های تخت جمشید بودند در مطبوعات منتشر شد.از این گذشته، در ساخت بناهای بزرگ دولتی که معمولا لقب کاخ به آن ها داده می شد،  نگاه سفارش دهندگان معطوف به تخت جمشید بود. کاخ شهربانی، ساختمان اداره پست و ساختمان بانک ملی ایران از جمله مهم ترین بناهایی بودند که با درآمیختن معماری اروپایی و معماری هخامنشی شکل گرفتند. ساختار این بناها اروپایی و نمای بیرونی شان که بیشتر به چشم می آمد، متأثر از معماری تخت جمشید بود.جالب این که کاخ‌های رضاشاه – که در معرض دید مردم نبودند- برخلاف بناهای عمومی هیچ شباهتی به تخت جمشید یا سایر آثار پیش از اسلام نداشتند. برای نمونه، کاخ مرمر از معماری ایران در دوره اسلامی الهام می گرفت و بر فراز خود گنبدی برگرفته از گنبد مسجد شیخ لطف الله داشت.تخت جمشید و نهاد سلطنتتأکید بر گفتمان هویت ملی ایرانی در دوره پهلوی دوم (۱۳۵۷-۱۳۲۰خ) ادامه پیدا کرد. منتها تمایل محمد رضا شاه به بازسازی  دولت مطلقه پهلوی – آن چنان که در زمان پدرش بود- و متقابلا موانع موجود، او را واداشت که تأکید بیشتری بر اصل شاه پرستی داشته باشد و تبلیغ نهاد سلطنت را در دستور کار قرار دهد.شاه می خواست عظمت شاهنشاهی ایران در دوره باستان را به توده مردم نشان دهد و به آن ها بقبولاند که سلطنت پهلوی در تسلسل همان شاهنشاهی و احیا کننده مجد و عظمت ایران است. از همین رو بود که تاریخ ایران  در دوره مادها و تمدن‌های پیش از آریایی نادیده گرفته شد تا سرآغاز آن با سرآغاز شاهنشاهی هخامنشی یکی باشد.

نقطه عطف این روند، جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی بود که در سال ۱۳۵۰ برگزار شد و طبق اسناد موجود، فکر برگزاری آن دست کم از سال ۱۳۳۷ به ذهن شاه خطور کرد.(۴) بدون تردید هیچ جایی جز تخت جمشید نمی توانست پذیرای این جشن باشد. بدین سان، ۲۲۰۰ سال پس از سقوط هخامنشیان، بار دیگر سران و نمایندگان ملل مختلف جهان در تخت جمشید گرد آمدند تا با دیدن این مکان باستانی و تماشای رژه ارتش‌های ایران، به شکوه و عظمت تمدن ایران باستان پی ببرند و محمدرضا شاه را به عنوان وارث چنین دستگاهی مورد بازشناسی قرار دهند.

جشن‌های ۲۵۰۰ ساله اگرچه از سوی مخالفان دولت پهلوی، نماد تکبر و اسراف کاری شاه تلقی شد، اما پس از برگزاری، این باور را که تخت جمشید نماد شاهنشاهی ایران است، نزد موافقان و مخالفان سلسله پهلوی جا انداخت؛ باوری که نگاه حکومت به تخت جمشید در فردای فروپاشی رژیم شاهنشاهی را تحت تأثیر خود گرفت.

تخت جمشید و انقلاب اسلامی

انقلاب سال ۱۳۵۷ که به برپایی جمهوری اسلامی انجامید، گفتمان هویتی دیگری مبتنی بر مذهب را دنبال می‌کرد. از این رو گفتمان هویت ملی ایرانی در محاق قرار گرفت. ایران گرایی از دستور کار خارج و شاه پرستی بلاموضوع شد.

البته تخت جمشید به عنوان میراث فرهنگی و اثری که در واپسین ماه‌های عمر سلسله پهلوی در فهرست میراث فرهنگی جهان ثبت شده بود – به رغم تندروی برخی انقلابیون- همچنان مورد حفاظت بود اما استفاده سیاسی و تبلیغاتی شاه از این اثر برآن سایه افکنده و نگاه حکومت به آن را تحت تأثیر گرفته بود.

نظر رسمی در جمهوری اسلامی چنین ابراز شده که تخت جمشید “متعلق به جباران تاریخ” و در عین حال محصول “ذوق و ابتکار ایرانی” و “مایه افتخار ملت ایران و جزو مفاخر تاریخی این کشور” است.(۵)

با این وجود، مخالفان جمهوری اسلامی به همان نسبت که این دولت از تبلیغ تخت جمشید خودداری می‌کرد، نمادهای تخت جمشید را ابزاری برای تبلیغ گفتمان هویت ملی ایرانی در برابر گفتمان هویت اسلامی قرار دادند. توده مردم نیز فارغ از منازعات سیاسی، تخت جمشید را سند پیشرفت تمدنی و سیادت ایران در جهان باستان تلقی می کردند و بیش از هر اثر تاریخی دیگری ارج می نهادند.

چنین بود که با گذر از سال‌های آغازین پس از انقلاب، نمادهای تخت جمشید همه جا را فراگرفت. بر روی کارت پستال‌ها ، در تقویم‌ها و سررسیدها، در معماری ساختمان‌ها، بر تابلوی فروشگاه‌ها و حتی بر تارک نهادها و مؤسساتی که فعالیت هایشان تحت نظارت دولت بود. در حالی که در دهه ۶۰ یکی از دو تیم قدیمی و محبوب پایتخت از “پرسپولیس” به “پیروزی” تغییر نام داده بود، در آغاز دهه ۸۰ نام و نشان نخستین بانک های خصوصی کشور برگرفته از تمدن هخامنشی بود: پارسیان و پاسارگاد.

به تدریج، حکومت نیز به این نتیجه رسید که تا حدودی با این جریان هم آوا شود و خود را از اتهام مخالفت با مظاهر تمدن ایران باستان رها سازد. این جریان تا بدان جا پیش رفت که بخشی از حاکمیت خطوط قرمز را درنوردید و بخش‌های دیگر را به این نتیجه رساند که می خواهد ذیل مفهوم “مکتب ایرانی” گفتمان هویت اسلامی را به نفع گفتمان هویت ملی ایرانی در محاق قرار دهد. چنین است که تخت جمشید بار دیگر در مرکز کشاکش‌های سیاسی قرار گرفته است و برای نمونه، دعوت از سران کشورهای جهان برای حضور در مراسم بزرگداشت نوروز در تخت جمشید، خاطره جشن های ۲۵۰۰ ساله را تداعی می‌کند و با مخالفت روبرو می‌شود.

تخت جمشید؛ بنای تاریخی یا ابزار سیاسی؟

چنان که دیدیم، تخت جمشید در صد سال گذشته همواره در صحنه سیاسی ایران حاضر و نقش آفرین بوده است. چه چیزی سبب ساز این نقش آفرینی است؟ شاید بتوان به موقعیت بی‌همتای این اثر در میان هزاران اثر تاریخی ایران اشاره کرد. اما افزون بر اینها تخت جمشید بنایی است که از اساس بر پایه اهداف سیاسی شکل گرفته و در گردش روزگار توانسته است ماهیت سیاسی خود را همچنان حفظ کند.

گزارش مصور این صفحه که همه عکس‌های آن در دی ماه سال ۱۳۸۹گرفته شده است، نگاهی دارد به ماهیت سیاسی و اهداف دولت هخامنشی در ساخت این بنای سترگ. راوی این گزارش، آقای دکتر کامیار عبدی دانش آموخته باستان شناسی در دانشگاه های شیکاگو و میشیگان و استاد سابق کالج دارتموند در ایالات متحده آمریکاست. او هم اکنون مدرس دانشگاه و سردبیر مجله “تاریخ و باستان شناسی” در مرکز نشر دانشگاهی ایران است.

در بخش فتوگالری نیز برخی شواهد تصویری گفتار حاضر ارایه شده‌اند.





نوع مطلب : تاریخی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




( کل صفحات : 2 )    1   2   
سه گانه
| برترین وبلاگ تفریحی ... |
درباره وبلاگ

وبلاگ سه گانه وبلاگی تفریحی برای همه ی مردم ............

•••گانه

مدیر وبلاگ : اشکان نورالدینی (مالک)
صفحات جانبی
نظرسنجی
به نظر شما کدام شبکه سریال هایش در ماه مبارک رمضان بهتر است ؟







آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :